تبلیغات
جهان یکه نگار - احادیث و اخلاقیات امام جواد(علیه السلام)


جهان یکه نگار

شهادت امام جواد (ع) خدمت تمام کاربران میهن بلاگ و شیعیان تسلیت میگویم.قطره ای از سخنان امام جواد (ع) و سیره و اخلاقیات ایشان به مناسبت شهادت آن بزرگوار

حدیث 1 :
حضرت امام جواد (ع) : صبر را بالش كن ، و فقر را در آغوش گیر ، و شهوات را به دور انداز ، و با هوای نفس مخالفت كن ، و بدان كه در برابر دیده خدایی ، پس بنگر كه چگونه ای .
توسد الصبر و اعتنق الفقر و ارفض الشهوات و خالف الهوی ، و اعلم أنك لن تخلو من عین الله فانظر كیف تكون
تحف العقول ، ص 478
حدیث 2 :
حضرت امام جواد (ع) : سه چیز است كه هر كس آن را مراعات كند ، پشمیان نگردد : 1 - اجتناب از عجله ، 2 - مشورت كردن ، 3 - و توكل بر خدا در هنگام تصمیم گیری .
ثلاث من كن فیه لم یندم : ترك العجلة ، و المشورة ، و التوكل علی الله عند العزم
مسند الامام الجواد ، ص 247
حدیث 3 :
حضرت امام جواد (ع) : جان و دارایی ما، از بخششهای گوارای خداست و عاریه سپرده اوست ، تا آنجا كه از آن بهره مند شویم مایه خوشی و شادی است ، و آنچه از آن برگرفته شود اجر و ثواب است ، پس هر كه جزعش بر صبرش غالب شود اجرش ضایع شده و پناه به خدا از آن .
ان أنفسنا و أموالنا من مواهب الله الهنیئة ، و عواریه المستودعة ، یمتع بما متع منها فی سرور و غبطة ، و یأخذ ما أخذ منها فی أجر و حسبة ، فمن غلب جزعه علی صبره حبط أجره و نعوذ بالله من ذلك
تحف العقول ، ص 479


حدیث 4 :
حضرت امام جواد (ع) : كسی كه در امری حاضر باشد و آن را ناخوش دارد ، چون كسی است كه غائب بوده . و هر كه در امری حاضر نباشد ولی بدان رضایت دهد ، مانند كسی است كه خود در آن بوده .
من شهد أمرا فكرهه كان كمن غاب عنه ، و من غاب عن أمر فرضیه كان كمن شهده
تحف العقول ، ص 479
حدیث 5 :
حضرت امام جواد (ع) : از همراهی و رفاقت با آدم شرور و بدجنس بپرهیز ، زیرا كه او مانند شمشیر برهنه است كه ظاهرش نیكو و اثرش زشت است .
إیاك و مصاحبة الشریر ، فإنه كالسیف المسلول یحسن منظره و یقبح أثره
مسند الامام الجواد ، ص 243
حدیث 6 :
حضرت امام جواد (ع) : پس انداختن توبه فریب خوردن است .
تأخیر التوبة اغترار
تحف العقول ، ص 480

حدیث امام جواد (ع)*7

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : التَّوْبَةُ عَلی أرْبَع دَعائِم: نَدَمٌ بِالْقَلْبِ، وَاسْتِغْفارٌ بِاللِّسانِ، وَ عَمَلٌ بِالْجَوارِحِ، وَ عَزْمٌ أنْ لایَعُودَ.
«ارشاد القلوب دیلمی، ص 160»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: شرایط پذیرش توبه چهار چیز است: پشیمانی قلبی، استغفار با زبان، جبران كردن گناه ـ نسبت به همان گناه حقّ الله و یا حقّ النّاس ـ، تصمیم جدّی بر این كه دیگر مرتكب آن گناه نشود.

*8******احادیث امام جواد (ع)*********

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : ثَلاثٌ مِنْ عَمَلِ الاْبْرارِ: إقامَةُ الْفَرائِض، وَاجْتِنابُ الْمَحارِم، واحْتِراسٌ مِنَ الْغَفْلَةِ فِی الدّین.
امام جواد - علیه السلام - فرمود: سه چیز از كارهای نیكان است: انجام واجبات الهی، ترك و دوری از گناهان، مواظبت و رعایت مسائل و احكام دین.

****9******احادیث امام جواد (ع)*********

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : وَ حَقیقَةُ الاْدَبِ: اِجْتِماعُ خِصالِ الْخیْرِ، وَ تَجافی خِصالِ الشَّرِ، وَ بِالاْدَبِ یَبْلُغُ الرَّجُلُ الْمَكارِمَ الاْخْلاقِ فِی الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ، وَ یَصِلُ بِهِ اِلَی الْجَنَّةِ.
«ارشاد القلوب دیلمی، ص 160»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: حقیقت ادب و تربیت عبارت است از: دارا بودن خصلت های خوب، خالی بودن از صفات زشت و ناپسند. انسان به وسیله أدب - در دنیا و آخرت - به كمالات اخلاقی می رسد; و نیز با رعایت أدب نیل به بهشت می یابد.

***10*******احادیث امام جواد (ع)*********

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : إنَّ بَیْنَ جَبَلَی طُوس قَبْضَةٌ قُبِضَتْ مِنَ الْجَنَّةِ، مَنْ دَخَلَها كانَ آمِناً یَوْمَ الْقِیامَةِ مِنَ النّار.
«عیون اخبارالرّضا - علیه السلام -، ج 2، ص 256، ح 6»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: همانا بین دو سمت شهر طوس قطعه ای می باشد كه از بهشت گرفته شده است، هر كه داخل آن شود ـ و با معرفت زیارت كند ـ، روز قیامت از آتش در أمان خواهد بود.

*11***احادیث امام جواد (ع)****

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : مَنْ زارَ قَبْرَ عَمَّتی بِقُمْ، فَلَهُ الْجَنَّتهُ.
«كامل الزیارات، ص 536، ح 827»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: هركس قبر عمّه ام ـ حضرت معصومه سلام الله علیها ـ را با علاقه و معرفت در قم زیارت كند، أهل بهشت خواهد بود.

***12********احادیث امام جواد (ع)***********

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : مَنْ زارَ قَبْرَ أخیهِ الْمُؤْمِنِ فَجَلَسَ عِنْدَ قَبْرِهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی الْقَبْرِ وَقَرَءَ:
«إنّاأنْزَلْناهُ فی لَیْلَةِ الْقَدْرِ» سَبْعَ مَرّات، أمِنَ مِنَ الْفَزَعَ الاْكْبَرِ.
«اختیار معرفة الرّجال، ص 564، ح 1066»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: هركس بر بالین قبر مؤمنی حضور یابد و رو به قبله بنشیند و دست خود را روی قبر بگذارد و هفت مرتبه سوره مباركه :
«إنّا أنزلناه» را بخواند از شداید و سختیهای صحرای محشر در أمان قرار می گیرد.

13***حدیث امام جواد (ع)***


قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : ثَلاثٌ یَبْلُغْنَ بِالْعَبْدِ رِضْوانَ اللّهِ: كَثْرَةُ الاْسْتِغْفارِ، وَ خَفْضِ الْجْانِبِ، وَ كَثْرَةِ الصَّدَقَةَ.
«كشف الغمّة، ج 2، ص 349»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: سه چیز، سبب رسیدن به رضوان خدای متعال می باشد: نسبت به گناهان و خطاها، زیاد استغفار و اظهار ندامت كردن. اهل تواضع كردن و فروتن بودن. صدقه و كارهای خیر بسیار انجام دادن.

*******14****احادیث امام جواد (ع)***********

قالَ الإمام الجواد - علیه السلام - : الْعامِلُ بِالظُّلْمِ، وَالْمُعینُ لَهُ، وَالرّاضی بِهِ شُرَكاءٌ.
«كشف الغمّة، ج 2، ص 348»
امام جواد - علیه السلام - فرمود: انجام دهنده ظلم، كمك دهنده ظلم و كسی كه راضی به ظلم باشد، هر سه شریك خواهند بود.


15-امام جواد علیه السلام:


اِیاک و مصاحبة الشریر ، فاِنه کالسیف المسلول یحسن منظره و یقبح اَثره

از همراهی و رفاقت با آدم شرور بپرهیز ،زیرا که او مانند شمشیر برهنه است که ظاهرش نیکو و اثرش زشت است.









رفتار و اخلاق اجتماعى امام جواد (علیه السلام)
از آنـجـا كـه انـسـانـهـا داراى زنـدگى اجتماعى هستند و به طور طبیعى با همنوعان خود برخورد دارنـد اخـلاق اجـتـماعى در زندگى آنان از اهمیت ویژه اى برخوردار است . و چون به فرموده امام جواد(ع ):
(النّاسُ اَشْكالٌ وَ كُلُّ یَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ).(88)
مـردم گـونـه هـاى مـتـفـاوتـى هـسـتـنـد و هـر كـس بـر طـبـق طـبـیـعـت و مـرام خـود عمل مى كند.
حساسیت زندگى اجتماعى و روش برخورد در جامعه مشخص مى گردد.
مـعـصـومـان عـلیـهـم السـلام بـراى اخـلاق اجـتـمـاعـى جـایـگـاه ویـژه اى قائل بودند تا جایى كه عزّت و ذلّت اجتماعى انسان را در گروه اخلاق او مى دانستند.
على (ع ) در این باره مى فرماید:
(رُبَّ عَزیزٍ اَذَلَّهُ خُلْقُهُ و ذَلیلٌ اَعَزُّهُ خُلْقُهُ).(89)
چـه بـسـیار عزیزى كه اخلاق بدش ، او را ذلیل كرد، و چه بسیار ذلیلى كه بر اثر حسن خلق به عزّ و بزرگى دست یافته است .
سـیـره اخـلاقى امامان معصوم علیهم السلام بهترین الگو براى پیروى در اخلاق اجتماعى است . آن بـزرگـواران بـا عـمـل و راهـنـمـاییهاى ارزشمند خود بهترین شیوه زندگى اجتماعى را به ما آموختند. امام جواد(ع ) درباره جلب محبت اجتماعى مى فرماید:
(ثـَلاثٌ یـَجـْلِبْنَ المَوَدّة : اَلاِْنْصافُ فِى الْمُعاشِرَةِ وَ الْمُواساةُ فِى الشِدَّةِ و الرُّجُوعُ عَلى قَلْبٍ سَلیم ).(90)
سـه چـیـز سـبـب جـلب مـحبت دیگران است : انصاف در معاشرت ، برابرى و مواسات در سختیها و بازگشت به قلبى صاف و پاك .
در ایـن مقاله بـه گـوشه هایى از رفتار و اخلاق اجتماعى امام محمد تقى علیه السلام اشاره مى كنیم:

1 ـ جود و بخشش
پـیـشـواى نـهـم عـلیـه السـلام از نـظـر جـود و سـخاوت در مرتبه اى قرار داشت كه این صفت از ویژگیهاى آن حضرت قرار گرفت و به (جوادالائمه ) ملقّب گشت . صفدى مى نویسد:
امـام جـواد عـلیـه السـلام هـر سـال بـیـش از یـك مـیـلیـون درهـم بـیـن نـیـازمـندان مدینه تقسیم مى كرد..(91)
امام جواد(ع ) بخشش به كسانى كه بر او حقى دارند را بر خود لازم مى دانست و مى فرمود:
(مِنْ سَخاءِ الْمَرْءِ بِرَّهُ بِمَنْ یَجِبُ حَقُّهُ عَلَیْهِ).(92)
از نشانه هاى سخاوت مرد بخشش به كسانى است كه بر او حقى دارند.
ابوهاشم مى گوید:
ابـوجـعـفـر(ع ) كـیـسـه اى محتوى سیصددینار به من داد تا آن را براى بعضى از پسرعموهایش ببرم ..(93)
اسماعیل بن عباس هاشمى گوید:
روز عیدى خدمت امام جواد علیه السلام رسیدم و از تنگدستى به آن حضرت شكایت كردم . امام (ع ) دسـت بـه زیـر سجاده برد و یك قطعه طلا به من داده آن را به بازار بردم و كشیدم ، شانزده مثقال بود..(94)
بخششهاى آن حضرت به افراد بر اساس نیاز و ظرفیت آنان بود.
مردى به حضور امام (ع ) رسید و عرض كرد: به اندازه مروتتان به من عنایت كنید! امام جواد(ع ) فـرمـود: در وُسـْعـَم نـیـسـت . عـرض كـرد: پـس به اندازه مروت خودم مرحمت كنید! امام فرمود: این شدنى است . سپس دستور داد صد درهم به او بدهند..(95)
امام جواد(ع ) كه مصداق كامل بخشندگى و كرامت بود و مردم عصر خویش را از عطایا و بخششهاى خـود بـهره مند مى ساخت علاوه بر آن كه از خاندان كرم بود، از جانب پدر بزرگوارش نیز به جود و سخاوت توصیه شده بود.
(مـحـمـد بـن نـصـر بـزنـطـى ) گـویـد: نـامـه اى را خـواندم كه حضرت رضا علیه السلام به فرزندش جوادالائمه (ع ) چنین نوشته بود:
یـا ابـاجـعـفـر بـه مـن خـبـر رسـیـده كـه وقـتـى بـراى خـارج شـدن از مـنـزل بـر مـركب سوار مى شوى خدمتكاران از جهت بخلى كه دارند تو را از درب كوچك خارج مى كنند كه مبادا خیرت به كسى برسد.
به حقى كه من بر تو دارم از تو مى خواهم كه ورود و خروجت جز از درب بزرگ نباشد. و چون سـوار شدى باید طلا و نقره (دینار و درهم ) با تو باشد و هر كس از تو چیزى درخواست كرد، به او ببخشى .
هـر یـك از عـمـوهـایـت كـه از تـو خـواسـت بـه او نیكویى كنى كمتر از پنجاه دینار به وى مده و چـنـانچه خواستى بیشتر از این مقدار به او بدهى ، اختیار با تو است . و هر كدام از عمه هایت از تو چیزى خواست كمتر از 25 دینار به او مده و بیش از این مربوط به خود توست .
مـن مـى خواهم كه خداوند تو را رفعت و بلندى بخشد، پس انفاق كن و از خداى عرش بیم مدار كه فقیرت گرداند..(96)
امـام هـشـتـم (ع ) در این نامه به فرزندش سفارش مى كند هر كس چیزى از تو خواست باید او را ناامید نكنى و بخشش و عطاى تو نباید ناچیز باشد اما از جهت افزون بودن در اختیار توست .

2 ـ دستگیرى از نیازمندان
یـكـى از اصـول اخلاقى امامان علیهم السلام توجه به نیازهاى مردم ، و برطرف كردن مشكلات آنـان اسـت . زیرا انسانها در فراز و نشیب زندگى و در میان كورانها و حوادث تلخ به یكدیگر نیاز پیدا مى كنند و نمى توانند به تنهایى مشكل خود را رفع كنند. امامان (ع ) تا سرحد ایثار، از هـمـه امـكانات خود براى حل مشكلات مردم استفاده مى كردند و رسیدگى به نیازمندى هاى آنان را وظیفه توانمندان مى دانستند.
امام جواد(ع ) مى فرماید:
(مـا عـَظـُمـَتْ نـِعـْمـَةُ اَحَدٌ اِلاّ عَظُمَتْ حَوائِجُ النّاسِ اِلَیْهِ فَمَنْ لَمْ یَتَحَمَّلْ تِلْكَ الْمَؤُنَةَ عَرَضَ النِعْمَةِ لِلزَّوالِ).(100)
نـعـمـت بـر كـسـى فـزونى نمى یابد، مگر آن كه نیاز مردم به او فراوان مى گردد؛ پس اگر كـسـى از تـحـمـّل ایـن بـار گـران سـربـاززد، آن نـعـمـت رو بـه زوال خواهد رفت .
آن حـضـرت كمك به نیازمندان را نه تنها منتى بر آنان نمى داند بلكه توانمندان را به احسان نیازمندتر مى دانست و مى فرمود:
(اَهْلُ المَعْروُفِ اَحْوَجُ اِلى اِصْطِناعَةِ مِنْ اَهْلِ الْحاجَةِ لاَِنَّ لَهُمْ اَجْرَهُ وَ فَخْرَهُ وَ ذِكْرَهُ).(101)
نـیـكـوكـاران بـه انـجـام كار نیك از نیازمندان محتاجترند. زیرا پاداش ، فخر و شهرت آن براى ایشان است .
امـام جـواد(ع ) براى برطرف ساختن نیاز مردم و حل مشكلات آنان اهتمام فراوان داشت كه در اینجا به ذكر چند نمونه بسنده مى كنیم .
(احمد بن حدید) مى گوید:
همراه عدّه اى به قصد حج بیرون رفتیم . در بین راه ، راهزنان راه را بر ما بستند و آنچه داشتیم بـردنـد. هـنـگـامـى كـه داخـل مـدیـنـه شدم ، امام جواد(ع ) را در یكى از گذرگاهها دیدم . همراه آن حـضـرت بـه خـانه اش رفتم و داستان گرفتارى ام را باز گفتم . امام (ع ) دستور داد لباسى بـه هـمـراه مـبـلغـى پـول به من دادند و فرمود: این پولها را بین یارانت به آن مقدار كه از آنها بـرده انـد تـقـسـیـم كـن . وقتى پولها را بین یارانم تقسیم كردم ، درست به همان مقدار بود كه راهزنان از ما برده بودند!).(102)

3 ـ تواضع و فروتنى
یـكـى دیـگـر از ویـژگـى هـاى مهم اخلاقى كه در زندگانى امامان علیهم السلام دیده مى شود، تـواضـع و فـروتـنـى اسـت . ائمـه (ع ) از متواضع ترین مردم زمان خود بودند و فروتنى را افتخارى براى خود مى دانستند. امام جواد(ع ) مى فرماید:
(اَلتَّواضُعُ زِینَةُ الْحَسَبِ).(104)
فروتنى زینت و شرافت حسب و نسب است .
آن حـضـرت در زنـدگـى بـا نـهـایت فروتنى و مهربانى با زیردستان و مردم رفتار مى كرد. (خیران خادم ) مى گوید:
در روزگـار زنـدگـانـى امـام جـواد(ع ) حـج گـزاردم و بـه سـوى مـدیـنـه رفـتـم و داخـل خـانـه امـام (ع ) شـدم . آن حضرت را دیدم كه بر سكّویى ایستاده و جایى را كه بر آن مى نشیند فرش نكرده اند ... چون هیبت زده و مدهوش شده بودم خواستم از غیر پلكان به طرف سكّو بـالا بـروم كـه امـام به پلكان اشاره كرد. بالا رفتم و سلام دادم ، آن حضرت پاسخ سلام مرا داد. آنگاه به من دست داد. من دست او را بوسیدم و بر صورتم گذاردم .
جـوادالائمـه (ع ) مـرا بـا دسـت خود نشاند. و به خاطر حیرت و دهشتى كه بر من راه یافته بود، دسـت او را گـرفتم و آن حضرت هم دست خویش را در دست من نهاده بود و چون آرام یافتم ، دستش را رها كردم ..(105)
امـام جـواد(ع ) كـارهـا را خـود انـجـام مى داد و تا حد امكان در كارهاى شخصى از دیگران كمك نمى گـرفـت . بـا ایـنـكـه داراى مـوقـعـیـتـى مـمـتـاز بـود و عـنـوان دامـادى خـلیـفـه را داشـت ولى بـا كـمال خضوع و تواضع با قشرهاى پایین اجتماع معاشرت داشت و با غلامان و فقیران مى نشست ..(106)

شهادت امام جواد
4 ـ كار و تلاش
امام جواد(ع ) مانند پدران گرامى اش به كار و تلاش و زراعت نیز مى پرداخت و در مدتى كه در مدینه بود. به كارهاى كشاورزى و رسیدگى به باغستانها و نخلستانها كه به عنوان صدقه جـاریـه جـد بـزرگـوارش امـام مـوسـى بـن جـعـفـر(ع ) بـود مـشـغـول مـى گـشـت . و دیـگـران را نـیـز بـه كـار و تـلاش و كـسـب روزى حلال تشویق مى كرد.
جـوادالائمـه (ع ) از جـدش حـضـرت صـادق (ع ) روایـت كـرده اسـت كـه مـردى در بـه دسـت آوردن مـال دنـیـا سـعـى زیـادى مـى كـرد. حـضـرت فـرمـود: ایـن مال را براى چه مى خواهى ؟ عرض كرد: براى آن كه به زن و بچه ام غذاى لازم و نفقه واجب را بدهم . به دوستانم اطعام و انعام نمایم ، به خویشانم ببخشم ، براى خدا به مكه بروم و آنجا بـه فـقـراء و بینوایان مسلمین كمك كنم ، دست بیچارگان را بگیرم . خانه براى بى خانمان ها بـسـازم ، دختران یتیم را شوهر دهم و پسران یتیم را زن دهم و آنچه از دستم برمى آید سرمایه بـه تـهـى دسـتـان بـیكار بدهم . اراضى موات را احیاء نمایم و مردم را به كار بگمارم و درخت بـكـارم ، مـجـالس مـجد و عظمت شما خاندان را به امید اجر و ثوابى كه پیامبرخدا(ص ) وعده داده است برپاكنم .
امـام صـادق (ع ) فرمود: اینها همه كار آخرت است ، كار دنیا نیست باید بكوشى و همه این كارها را در سایه كسب حلال انجام دهى ..(107)

5 ـ بردبارى و مدارا
امامان علیهم السلام در اخلاق اجتماعى خود، (حلم و بردبارى ) و (مدارا با مردم ) را در سرلوحه زنـدگى خود قرار داده بودند. آن بزرگواران در رفتار خود با مردم ، نرم خو، ملایم و گشاده رو بـودنـد. در بـرابـر تـنـدى هـا و نـامـلایـمـات روزگـار و بـى نـزاكـتـى مـردم تحمل داشتند و نرمش عظیم و تحمل قهرمانانه آنان موجب مى گشت كه بسیارى از گمراهان به راه راست هدایت شوند.
قـرآن كـریـم مـوفـقـیـت پـیـامـبـر(ص ) را در امـر رسـالت مـبـتـنـى بـر ایـن اصل مهم مى داندومى فرماید:
(فـَبَِمـا رَحـْمـَةٍ مـِنَ اللّهِ لِنـْتَ لَهـُمْ و لَوْ كـُنـْتَ فـَظـّاً غـَلیـظَ الْقـَلْبِ لاَنـَفـَضُّوا مـِنـْ حَوْلِكَ).(108)
بـه (بـركـت ) رحـمـت الهـى ، در بـرابـر آنـان (مـردم ) نـرم (و مـهـربـان ) شدى ! و اگر خشن و سنگدل
بودى ، از اطراف تو، پراكنده مى شدند.
امام جواد(ع ) درباره اهمیت مدارا با مردم مى فرماید:
(مَنْ هَجَرَ الْمُداراةَ قارَنَهُ الْمَكْرُوه ).(109)
كسى كه مدارا را ترك كند، (این تركِ مدارا) او را به ناملایمات نزدیك مى سازد.
و نیز درباره نشانه مدارا مى فرماید:
(مِن رِفْقِ الرَّجُلِ بِاءَخِیهِ تَرْكُ تَوبیخِهِ بِحَضْرَةِ مَنْ یَكْرَهُ).(110)
از نـشـانـه هـاى مـدارا كـردن آدمـى نسبت به برادرش ، ترك سرزنش او در حضور كسى است كه ناپسند مى دارد.




سیره اخلاقی امام(ع)

 

انسان به طور فطری دوستدار کمال و فضیلت های انسانی است. او به افراد کمال یافته و آراسته به فضائل و زیبایی های معنوی و حقیقی، عشق می ورزد و بی اختیار آنان را تحسین می کند. رمز توفیق امامان شیعه را در صید دل های پاک و مستعد می توان در همین نکته جستجو کرد. چرا که امامان معصوم(ع) جامع فضائل و مناقب و شایسته ترین انسان های عصر خود بوده اند و حقیقت جویان و سعادت طلبان عالم که وجدانی آگاه و عقلی پویا دارند - بدون در نظر گرفتن آئین و اعتقادات خود- با مطالعه زندگی، رفتار و سیره ائمّه اطهار(ع) از عمق جان شیفته آنان می شوند و در موارد بسیاری مطالعه همین سیره و اخلاق، آنان را به سوی حق و حقیقت راهنمون می شود. دقیقاً قرآن کریم مهم ترین راز موفقیت رسول اکرم(ص) را در همین زمینه می داند و می فرماید: اِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیم1؛ ای رسول ما! تو یقیناً دارای اخلاق عظیم و برجسته ای هستی.

 

سیره تربیتی و ویژگی های اخلاقی امام(ع)

 

صبر و بردباری: امام نهم(ع) در مقابل مصائب و گرفتاری های روزگار به شدّت شکیبا و بردبار بود. آن حضرت در مقابل حوادث سخت و پیشآمدهای ناگوار هیچ گاه برآشفته و مضطرب نمی شد بلکه با اتکال به خدای متعال به صبر و تحمّل روی می آورد. البته این در صورتی بود که به شخص حضرت مشکلات روی می آورد؛ اما در مورد اصول اسلامی و حدود الهی کاملاً در مقام دفاع برآمده و موضع گیری های اساسی و حساب شده داشت. مدارا با همسر ناشایست، بردباری در قبال ستم های حاکمان مستبد و صبر در ناملایمات فراوان زندگی همانند شهادت پدر، نمونه هایی از بردباری آن حضرت است. آن بزرگوار صبر بر مصائب را از بهترین صفات نیک مردان قلمداد کرده و می فرمود: اَلصَّبْرُ عَلَی المُصیبَةِ مُصیبَةٌ عَلَی الشَّامِتِ بِها2؛ شکیبائی بر ناملایمات و مصائب، بر شماتت کنندگان مصیبت زده ناگوار است. مردی از حضرت جواد(ع) تقاضا کرد که وی را سفارشی بنماید. امام(ع) فرمود: آیا اگر موعظه کنم، آن را پذیرفته و عمل می کنی؟ گفت: بلی. امام فرمود: تَوَسَّدِ الصَّبرَ، وَاعْتَنِقِ الفَقر3؛ صبر را تکیه گاه و پشتوانه خود قرار داده، در رویارویی با فقر و ناکامی آن را در آغوش گیرد. ابن مهران می گوید: حضرت جواد(ع) در نامه ای به یک مرد مصیبت زده چنین نگاشت: حادثه ناگوار مرگ فرزندت را یادآور شدی و اضافه نمودی که فرزند از دست رفته ات محبوب ترین فرزندت بود. روش خداوند متعال این گونه است که از والدین دوست داشتنی ترین فرزند را می گیرد تا پاداش مصیبت دیده را عالی تر و بهتر عنایت کند. خداوند، پاداش تو را زیاد کند و جزای نیک در عزایت عنایت فرماید و به تو صبر عطا نموده و دلت را محکم گرداند. او، خدای قادر و تواناست و به زودی جانشین شایسته ای در عوض فرزند از دست رفته ات به تو ارزانی دارد. امیدوارم که خداوند دعایم را در حقّ تو بپذیرد. ان شاء الله تعالی.4

 

 

شجاعت در گفتار

 

امام جواد(ع) تمام فضائل اخلاقی و کمالات انسانی را از اجداد طاهرین خود به ارث برده بود. یکی از خصلت های والائی که آن گرامی به تمام معنا حائز بود، شجاعت و صراحت لهجه در گفتارهای حق طلبانه بود. روزی مأمون الرشید از گذرگاهی عبور می کرد، کودکانی که در کوچه بازی می کردند از مشاهده موکب سلطنتی مأمون ترسیده و پا به فرار گذاشتند. فقط یک کودک در جای خود ایستاده بود. مأمون به نزد کودک رسیده و از او پرسید: چرا تو مثل دیگر بچه ها فرار نکردی؟ و از سر راه ما کنار نرفتی؟ کودک با کمال شجاعت اظهار داشت: من گناهی مرتکب نشده ام تا به خاطر ترس از کیفر آن فرار کنم و راه هم که برای خلیفه تنگ نیست تا با کنار رفتن آن را بگشایم. تو از هر کجای راه دوست داری، بگذر! مأمون که از منطق قوی و صراحت لهجه کودک تعجب کرده بود، گفت: تو کیستی؟ کودک با افتخار تمام گفت: من، محمد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب(ع) هستم. مأمون پرسید: چقدر از علوم و دانش مطلع هستی؟ امام جواد(ع) فرمود: علوم و گزارش های آسمانی از من بپرس! مأمون با او خدا حافظی کرده و رفت. او، یک باز شکاری داشت که در سفرها برای تفریح با آن به شکار می پرداخت. وقتی از امام نهم(ع) فاصله گرفت، پرنده شکاری را برای صید رها کرد و باز شکاری به سرعت در آسمان ها به پرواز در آمد و لحظاتی از افق دید خلیفه ناپدید شد. سپس بازگشت، در حالی که او ماهی کوچکی در منقار خود داشت که هنوز نمرده بود. مأمون از آن صید غیر عادی تعجب کرد. آن ماهی را در کف دست خود گرفته و به سوی شهر آمد. وقتی به همان محلّ بازی کودکان رسید، دوباره همه کودکان پراکنده شدند اما امام جواد(ع) از جای خود حرکت نکرد. مأمون پرسید: ای محمد! در دست من چیست؟ فرمود: ای خلیفه! پدرم از پدرانش و آنان از رسول خدا(ص) و آن حضرت توسط جبرئیل از پروردگار عالمیان نقل کرده است که: خداوند متعال دریاهائی آفریده است که بخار آب از آن دریاها بلند شده و ماهیان ریز دریا را همراه خود به آسمان برده و ابرهای متراکمی را تشکیل می دهند. پادشاهان بازهای شکاری خود را به آسمان می فرستند و آنان، آن ماهی های ریز را شکار کرده و به نزد شاهان می آورند. پادشاهان آن ها را به کف دست گرفته و تلاش می کنند تا سلاله نبوّت و جانشین پیامبر(ص) را با آن بیازمایند. مأمون که از هوش سرشار، علم بی کران و منطق عقلانی و شجاعت آن سلاله نبوّت به شدّت متعجب شده بود، بی آن که از ته دل راضی باشد، زبان به تحسین امام جواد(ع) گشوده و گفت: راست گفتی و پدرانت و پروردگارت هم صادقانه سخن گفته اند. به راستی که تو فرزند امام رضا(ع) هستی.5

 



نوشته شده در پنجشنبه 11 مهر 1392 ساعت 03:13 ب.ظ توسط aj mn نظرات | |


آخرین مطالب
» اربعین حسینی
» عکس غذای نذری امام حسین
» فینال تنیس روی میز المپیک2016
» نکات تغذیه ای
» اخبار جدید فناوری
» جودو کاران کوچک
» ماه شعبان
» نوروز95
» انتخابات7 اسفند
» شعر برای دهه ی فجر
» اخبار
» دانلود نرم افزار آنتی ویروس و دانلود منیجر
» امام رضا مداحی
» جدید ترین اخبار فناوری
» اخبار ایران و جهان
» آخرین اخبار ایران
» دانلود مداحی های محمود کریمی
» اخبار ایران
» اخبار تکنولوژی
» آخرین اخبار

Design By : RoozGozar.com