تبلیغات
جهان یکه نگار - سوختگی


جهان یکه نگار

چگونه با سوختگی مقابله کنیم؟

سوختگی

سوختگی های ناشی از آتش یا آب جوش بسیار خطرناک است و می تواند تاثیرات قابل ملاحظه ای را بر پوست و بافت های بدن بر جای گذارد. به دنبال خوردن آب جوش نیز مسیر نای و گلوی فرد می تواند دچار سوختگی شود و آسیب های جدی ببیند.

سوختگی ها چه تاثیراتی بر جای می گذارند؟

برخی سوختگی ها که شدت آنها زیاد است و می تواند فرد را با مشکلات عدیده ای مواجه کند در پی تماس بدن با مایعات داغ و پرحرارت ایجاد می شود. عواملی که باعث می شوند تا این سوختگی ها بروز کنند به قرار زیر است:

*حرارت های بسیار شدید مانند شعله های آتش، سطوح بسیار داغ، مایعات پرحرارت، گاز

*سوختگی های الکتریکی، مانند بی دقتی در سیم کشی های داخلی منازل، اتصالات برقی قدیمی و فرسوده، عدم فعالیت درست ابزارآلات سیمی و الکتریکی، برق گرفتگی

*سوختگی های شیمیایی، اسید ها و مواد قلیایی بسیار قوی، استفاده نادرست از مواد شیمیایی پاک کننده ، باتری های فرسوده و قدیمی

چه کسانی آسیب می بینند؟

سوختگی از هر نوعی که باشد، به عنوان دومین عامل مرگ و میر در بین کودکان محسوب می شود. سوختگی ممکن است در هر سنی بروز کند، اما در بین کودکان و نوجوانان بیشتر شایع است. در این میان سوختگی های ناشی از مایعات داغ، بیشتر برای نوزادانی که چهاردست و پا راه می روند و با کنجکاوی فراوان دوست دارند به همه جا سر بکشند و از همه چیز سر در بیاورند، شایع است و معمولا با فنجان های داغ چای، رفتن به داخل حمام های داغ و ... بروز می کند.

نشانه های سوختگی چیست؟

ممکن است پس از سوختگی نشانه های آن ظرف مدت زمانی بسیار کوتاه و به صورت مشهود بر روی پوست بدن بروز کند و بسیار دردناک باشد. در سوختگی های نه چندان شدید ممکن است پوست فرد به رنگ صورتی، قرمز و یا لکه لکه در بیاید و تاول های کوچک و بزرگ نیز ممکن است مشاهده شود. اگر بر میزان سوختگی افزوده شود، این عارضه بسیار عمیق بروز می کند، قسمت فوقانی پوست بدن تخریب شده و به رنگ سفید و سیاه در می آید و حالت زغالی به خود می گیرد.

مسئله ای که در این زمینه باید به آن توجه داشت این است که سوختگی های بسیار عمیق معمولا بدون درد بروز می کنند زیرا در سوختگی های شدید به علت وارد آمدن آسیب به سیستم عصبی، انتقال پیام های ناشی از درد مختل می شود.

سوختگی ها چگونه درمان می شوند؟

هنگامی که سوختگی خیلی شدید نیست، گرفتن محل سوختگی زیر آب سرد و روان به مدت 10 دقیقه و یا شستشو با مواد شیمیایی مخصوص سوختگی به مدت 20 دقیقه می تواند از بروز عوارض ناشی از سوختگی جلوگیری کند. علاوه بر این، پس از سوختگی، خیلی سریع باید لباس های فرد را از محل سوختگی خارج کرد. پس از این، به منظور جلوگیری از بروز هر گونه عفونت و یا ورود میکروب به داخل بدن، باید محل سوختگی در محفظه های پلاستیکی مخصوص و یا مواد استریل نگهداری شود.

سوختگی های خفیف و معمولی می توانند با گازهای استریل و همچنین مسکن های مخصوص درمان شوند. اما در عین حال اگر این سوختگی ها شدت یابند و یا در ناحیه صورت، دست و یا مفاصل بدن اتفاق بیافتند، باید خیلی سریع فرد به بیمارستان منتقل شود.

این طور که آمارهای رسمی نشان می دهند، به طور کلی 10 درصد از کل سوختگی هایی که بروز می کنند، به مراقبت های پزشکی و بیمارستانی نیاز دارند. این در حالی است که بیش از 50 درصد سوختگی های بدن، بسیار شدید هستند و شانس زنده ماندن فرد بسیار کم است.

سوختگی های عمیق و شدید به درمان های طولانی مدت و مراقبت های ویژه نیازمند است که در برخی مواقع می تواند شامل پیوند پوست و یا درمان های دیگر برای جلوگیری از کشیدگی پوست و همچنین درمان های روانی شود.

ایمنی بیشتر

شما می توانید با امن کردن منزل خود از بروز هر گونه آتش سوزی و سوختگی جلوگیری کنید. برای مثال، نصب دستگاه های شناسایی محل سوختگی در منزل، بازدید سیم کشی ها و خارج کردن مواد شیمیایی خطرناک می تواند تا حد زیادی از بروز هر گونه سوختگی و عوارض ناشی از آن در شما جلوگیری کند.

هموطن آنلاین- سید میثم لطفی

*مطالب مرتبط:

سوختگی با آب جوش و مواد شیمیایی

نحوه کمک به فرد دچار سوختگی

سوختگی و تماس با مواد شیمیایی و سوزاننده

برق گرفتگی

حمایت های روانی از آسیب دیدگان سوانح

التیام سوختگی با تغذیه مناسب

مبحث سوختگیها یکی از مباحث عمده و مهم برای انسانها می باشد چون برای افرادی که به کوه میروند اگر با سوختگی معمولی درست برخورد نکنند باعث مشکلات و عوارض بیشتری خواهد شد.

سوختگی به سه نوع درجه 1 ـ 2 و 3  از نظر سطح و عمق نفوذ تقسیم می شود و کلی تر آن از نظر نوع ماده سوزنده به مواد شیمیایی و برق هم می توان مجزا نمود ولی از نظر کلی در اکثر سوختگیها پوست که تنها عضو منفرد بدن می باشد از بین می رود اگر سوختگی در حدی باشد که فقط پوست صورتی یا قرمز رنگ شود و به لایه های زیرین پوست صدمه ای وارد نشود یعنی فقط لایه اپیدرم را تحت الشعاع قرار دهد به آن سوختگی درجه یک گویند مانند آفتاب سوختگی سطحی یا با جسم داغ که در این شرایط می توان در زیر آب سرد یا ظرفی از آب سرد قرار داد تا درجه دمای آن کاهش پیدا کرده و نیازی به پانسمان یا کمکهای اولیه ضروری ندارد اما اگر عامل سوزاننده از لایه اولیه پوست بگذرد یعنی میزان گرما در سطحی باشد که آبهای میان بافتی را بخار کرده سپس به سطح هوا برخورد نموده و باعث متورم شدن مزودرم می شود که اصطلاحاً تاول شکل می گیرد که کمکهای اولیه در این مورد سرد کردن عضو در مرحله اول سپس به اندازه تاول که کوچکتر از cm 3 می باشد یا اینکه در کدام نقطه از بدن وجود دارد کف پا یا نقاطی که خود از بین می روند با دانستن این موضوعات آنهایی که کوچک و در نقاط خواصی نیستند را از بین نمی بریم و با پانسمان خشک و کمی پماد سوختگی پانسمان می نمائیم اما اگر می بایست از بین ببریم نخست به مصدوم خود اطمینان می دهیم که از بین بردن آن به صلاح وی میباشد و هیچگونه دردی ندارد سپس با سوزن تمیز و استریل شده ای و تمیز کردن پوست روی تاول و اطراف آن را سوراخ کرده مایعات داخل آن را تخلیه می نماییم. یادآور می شود که پوست را به صورت کامل از بین نمی بریم که تا زمانی که پوست جدید بوجود می آید محافظی برای بدن باشد سپس آنرا استریل می نماییم با پماد سوختگی آغشته نموده سپس پانسمان می نماییم. در صورتی که میزان سوختگی به حدی باشد که پوست به لایه آندودرم رسیده و گوشت و پوست زغالی رنگ شده است سوختگی درجه سه نامیده می شود. دراین مورد هم نخست سرد کردن عضو به نظر می رسد. 3  نکته را باید حتماً مدنظر داشته باشیم یک چون پوست از بین رفته اولاً باید از آبی که برای سرد کردن استفاده می کنیم تمیز و عاری از میکروب باشد و دوماً باید لباسهایی که به تن مصدوم چسبیده را جدا نکنیم تا رسیدن به مرکز درمانی و سوماً به یاد داشته باشیم که مصدوم فوق ممکن است دچار مشکلات دیگری مانند شکستگی و یا موارد دیگر باشد و درست حمل شود سپس اگر در مرکز درمانی بودیم باید بدانیم که مایعات بدن کاهش پیدا کرده و باید حتماً از سرم استفاده نمائیم و همزمان با برداشتن کلیه مواد سوخته شده اعم از پوست گوشت و تمیز کردن و استریل نمودن کامل آن با زدن پماد سوختگی با گاز وازلینه (گاز مخصوص سوختگی) که قهوه ای رنگ می باشد پانسمان نماییم.

سوختگی با مواد شیمیایی : برخی از مواد شیمیایی هم می توانند در عمق پوست نفوذ کرده و دچار گرمای زیاد و از بین رفتن آن شوند و کمکهای اولیه برای این نوع سوختگی در جریان آب روان قرار دادن عضو می باشد. حداقل بین 5 تا 10 دقیقه تا کل مواد شیمیایی شسته شود و از بین رود سپس پانسمان انجام می گیرد.

برای‌ همه‌ ما پیش‌ آمده‌ است‌ كه‌ بالاخره‌ قسمتی‌ از پوست‌ بدنمان‌ به نحوی‌ بسوزد، برخی‌ با آب‌ جوش، بعضی‌ با روغن‌ داغ‌ و عده‌ای‌ با اسیدباتری‌ و...همه به‌ شكلی‌ درد و رنج‌ ناشی‌ از سوختگی‌ را تحمل‌ كرده‌ایم. ولی‌ مسلماً‌ اهمیت دارد كه‌ سوختگی‌ بر اثر چه‌ چیزی‌ ایجاد شده‌ است. اگر بخواهیم‌ انواع‌ سوختگی‌ها را دسته‌ بندی‌ كنیم‌ باید آنها را به‌ سه‌ گروه‌ تقسیم‌ كنیم، حرارتی، شیمیایی، الكتریكی. البته‌ علاوه‌ بر نوع‌ سوختگی، شدت‌ سوختگی‌ نیز بسیار اهمیت‌ دارد. سوختگی‌هارا از لحاظ‌ شدت‌ به‌ سه‌ درجه‌ تقسیم‌ می‌كنند: درجه‌ :1 سوختگی‌ سطحی‌ كه‌ در آن‌ لایه‌ خارجی‌ پوست‌ (نه‌ تمام‌ عمق‌ پوست)، آسیب‌ می‌بیند و با قرمزی‌ و تورم‌ مختصر و درد همراه‌ است. درجه‌ :2 در این‌ شدت‌ از سوختگی،‌ تمام‌ لایه‌ پوست‌ می‌سوزد و ناحیه‌ آسیب‌ دیده‌ درد و تورم‌ دارد و با تاول‌ همراه‌ است. درجه‌ :3 در سوختگی‌ درجه‌ سه،‌ علاوه‌ بر تمام‌ لایه‌ پوست، بافت‌های‌ زیر پوست‌ مثل‌ چربی‌ و عضله‌ نیز آسیب‌ دیده‌اند. بر خلاف‌ شدت‌ بسیار زیاد سوختگی‌ درجه‌ سه، بیمار دردی‌ احساس‌ نمی‌كند.

چه‌ باید كرد؟
وقتی‌ قسمتی‌ از پوست‌ بدن‌ در اثر حرارت‌ زیاد به‌وسیله‌ آتش، آب‌ جوش، روغن‌ داغ‌ و اتو می‌سوزد، عده‌ای‌ توصیه‌ می‌كنند كه‌ باید محل‌ سوختگی‌ را زیر آب‌ سرد گرفت. برخی‌ روی‌ محل‌ سوختگی‌ سیب‌ زمینی پوست‌كنده‌ می‌گذارند و... ولی‌ سوِ‌ال‌ مهم‌ این‌ است‌ كه‌ پس‌ از سوختن‌ پوست‌ با حرارت‌ بالا چه‌ باید كرد؟ اولین‌ كاری‌ كه‌ پس‌ از سوختگی‌ بایدكرد، متوقف‌ كردن‌ روند سوختگی‌ است، یعنی‌ باید آتش‌ و حرارت‌ را از پوست‌ دور كرد. به‌ زبان‌ ساده‌تر مثلاً‌ اگر لباس‌های‌ فردی‌ آتش‌ گرفته‌ است،‌ باید آن‌ را خاموش‌ كرد. پس‌ از نجات‌ دادن‌ قربانی‌ از شر عامل‌ سوختگی، باید به‌ طور تقریبی‌ حدس‌ زد كه‌ سوختگی‌ وی‌ از چه‌ درجه‌ای است. در صورتی‌ كه‌ سوختگی‌ سطحی، درجه‌ 1 باشد، یك‌ كار بسیار موِ‌ثر و بدون‌ هزینه،‌ فرد را از شر درد سوختگی‌ خلاص‌ می‌كند و آن‌ قرار دادن‌ محل‌ سوختگی‌ در آب‌ سرد به مدت‌ 10-45 دقیقه‌ است. سپس‌ باید محل‌ سوختگی‌ را با یك‌ كرم‌ مرطوب‌ كننده‌ یا پماد سیلورسولفادیازین‌ چرب‌ كرد. در موارد سوختگی‌ درجه‌ 2، در صورتی‌ كه‌ ناحیه‌ سوختگی‌ كوچك‌ باشد، باید فورا لباس‌های‌ روی‌ محل‌ سوختگی‌ را درآورد و برای‌ كاهش‌ درد، محل‌ سوختگی‌ را 10-45 دقیقه داخل‌ آب‌ سرد قرار داد. این‌ سوختگی‌ها به‌ پمادهای‌ آنتی‌بیوتیك‌ و پانسمان‌ استریل‌ و بدون‌ تركاندن‌ تاول‌ها نیاز دارند. تا این‌ جا كمك‌های‌ اولیه‌ سوختگی‌ را می‌توان بدون‌ مراجعه‌ به‌ پزشك‌ و بیمارستان‌ انجام‌ داد. ولی‌ در سوختگی‌های‌ شدید درجه‌ 3 و حتی‌ سوختگی‌های‌ درجه‌ 1و2 كه‌ قسمت‌ وسیعی‌ از پوست‌ را درگیر كرده‌ باشد ، باید بلافاصله‌ پس‌ از درآوردن‌ لباس‌های‌ روی‌ محل‌ سوختگی‌ و در صورت‌ نیاز، شروع‌ عملیات‌ احیاء قلبی- عروقی،‌ بیمار را به‌ نزدیك‌ترین‌ اورژانس‌ بیمارستان‌ رساند

چگونه سوختگی ها را در کودکان درمان کنیم؟

منبع: فصلنامه Child health

سوختگی ممکن است به مرگ یا نقص عضو فرد بیانجامد. کمکهای اولیه مطلوب می تواند از این عوارض ممانعت به عمل آورد.

انواع سوختگی

ـ سوختگی های ناشی از آتش:

معمولاً تمام ضخامت پوست را دچار می کنند. کودکانی که در آتش می افتند باید به تمام ناحیه سوخته بدنشان به سرعت آب پاشیده شود. تماس طولانی با اشیاء داغ باعث تخریب عمیق پوست شده و عوارض طولانی مدتی در بر دارد. آتش ناشی از بخاری یا لباس شعله ور سریعا باعث سوختگی های عمیق تری می شود.

ـ سوختگیهای حاصل از آب جوش:

برحسب دمای آب معمولاً باعث سوختگی های چندلایه ای پوست می شوند. قبل از خارج کردن لباس فرد باید روی پوست و لباسهایش آب سرد ریخته شود، اما اگر آب در دسترس نبود، در خارج کردن لباسهای او درنگ نکنید.

ـ سوختگی های ناشی از جریان برق:

تا هنگامی که جریان برق برقرار است، سوختگی ادامه می یابد و باعث سوختگی های عمیق تری می شود. همیشه قبل از درمان سوختگی، منبع برق را قطع کنید و کودک را در حالی که لباس به تن دارد، از جریان برق جدا سازید.

ـ سوختگی های حاصل از مواد شیمیایی:

تا هنگامی که مواد بر اثر شستن پاک نشوند، سوختگی ادامه دارد.

برآورد میزان سوختگی ها

درمان سوختگی به شدت آن و قسمتی از بدن که تحت تأثیر سوختگی قرار گرفته، بستگی دارد.

سوختگی های سطحی یا خفیف:

باعث درد شدید، سرخی، تورم و تاول می گردند.

سوختگی های چندلایه ای پوست:

سبب درد، بی حسی در بعضی نقاط بدن و ایجاد تاول همراه با مایع درون آن می شوند.

سوختگی های عمیق یا تمام لایه های

پوست:

معمولاً درد کمتری دارند (زیرا پایانه های عصبی فرد سوخته اند)، یک سطح سفت و خشک ایجاد می کنند و اگر خراشی به بدن وارد شود، شخص به هیچ وجه حس نمی کند و تاول نیز در بدن تولید نمی شود. در ضمن در اطراف بدن شخص قشر ضخیمی ایجاد می گردد.

درمان

پس از به کارگیری کمکهای اولیه محل سوختگی باید تمیز و خشک نگه داشته شود تا بهبود یافته و منجر به آسیب بیشتر نگردد. پانسمان خوب برای سوختگی های خفیف که معمولاً در عرض 2 هفته التیام می یابند، نیاز به وسایل زیر دارد:

محلولهای ضدعفونی کننده

کشهای پلاستیکی استریل

تکه ای پارچه تمیز

پانسمان نچسب

جلوگیری از عوارض سوختگی

سوختگی ها اغلب منجر به زخم شدن بافت می گردند. زخمهای شدید باعث می شوند که پوست فشرده و مفاصل کشیده شوند و حرکتشان محدود گردد. مراقبت خوب مانع این عوارض می گردد.

سوختگی اطراف مفاصل باید با تخته شکسته بندی، بسته شود تا هنگامی که پوست بهبود یافته و نرم و انعطاف پذیر گردد. سپس تخته را بردارید و مفاصل را حداقل سه بار در روز در تمام جهات حرکت دهید. این عمل در ابتدا دردناک است اما در جلوگیری از بروز زخمهای شدیدتر بسیار اهمیت دارد.

اگر سوختگی عفونی شود، کودکان در معرض خطر مسمومیت خون (عفونت خون) قرار می گیرند. عفونت را با شستشوی روزانه زخمهای ناشی از سوختگی و یا چرکهای آن کاهش دهید. با تجویز پزشک از آنتی بیوتیک استفاده کنید و اطمینان حاصل کنید که به کودک واکسن کزاز تزریق شده است.

سوختگی

سوختگیهای پوست را می‌توان به دو دسته با ضخامت نسبی و تمام ضخامت طبقه‌بندی کرد. در سوختگیهای با ضخامت نسبی اپیدرم ، یا اپیدرم و قسمت فوقانی درم درگیر می‌شوند، و به بافتهای زیرین آسیبی وارد نمی‌شود. سوختگیهای تمام ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایه‌های زیر پوستی نیز آسیب می‌رسانند. هر دو این سوختگیها را می‌توان با سیستم دیگری که درجه نامیده می‌شود به انواع درجه یک ، درجه دو و درجه سه تقسیم‌بندی کرد که خفیفترین نوع آن سوختگی درجه یک است. سوختگیهای درجه یک و دو از نوع با ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تمام ضخامت هستند.

سوختگی درجه یک

سوختگی سطحی خفیفترین نوع سوختگی است که فقط لایه خارجی پوست یعنی اپیدرم را درگیر می کند. علل آن سوختگی ناشی از شعله ملایم است.

ظاهر سوختگی
پوست در محل سوختگی گرم ، قرمز و دردناک (گاهی درد شدید) و حساس به لمس است و می‌تواند کمی متورم باشد وقتی با نوک انگشت به ملایمت به ناحیه سوخته فشار وارد کنیم، قرمزی بطور موقت سفید می‌شود. سوختگی درجه یک در ابتدا بسیار دردناک است ولی معمولاً در عرض چند روز بدون بر جای گذاشتن جوشگاه و گوشت اضافه (اسکار) ، با پوسته ریزی محل سوختگی ، بهبودی می‌یابد.

سوختگی درجه دو

سوختگی با شدت متوسط است که فقط اپیدرم و قسمتی از درم (اما نه همه درم) را مبتلا می‌کند و به بافتهای زیرین آسیبی نمی‌رساند. این نوع سوختگی مانند سوختگی درجه یک از نوع با ضخامت نسبی است. علل آن ریختن مایعات داغ (مثل آب جوش یا چای داغ ) روی پوست ، شعله آتش ، آفتاب سوختگی شدید و غیره هستند.

ظاهر سوختگی
محل سوختگی دارای قرمزی قابل توجه ، تاول و ظاهری توری مانند یا شبکه‌ای شکل است. مانند سوختگی درجه یک با فشار انگشت در محل قرمزی ، سفیدی موقت ایجاد می‌شود. معمولاً شکافهای کوچکی در اپیدرم و تاولهای بزرگ پر از مایع دیده می‌شوند. از آنجایی که پلاسما ( بخش خون) و مایعات بافتی به تراوش خود ادامه داده و باعث برآمده شدن لایه فوقانی پوست می‌شوند ممکن است تا 48 ساعت پس از وقوع آسیب نیز تشکیل تورم و تاول ادامه داشته باشد. پوست ناحیه سوختگی در ظاهر متورم و خیزدار بوده و مرطوب و عرق کرده به نظر می رسد.

مشخصه این نوع سوختگی درد بسیار شدید و عمیق می‌باشد و سوختگی بینهایت به لمس حساس است بطوری که حتی برخورد باد یا جریان هوا با آن سبب درد سوزاننده‌ای می‌شود. اگر سوختگی درجه دو بطور مناسب درمان و مراقب شود خودبخود بهبودی می‌یابد و جوشگاه بسیار کمی بر جای می‌گذارد. در این نوع سوختگی امکان عفونت یافتن زخم سوختگی وجود دارد که باید از این نظر مراقبت شود.

سوختگی درجه سه (سوختگی تمام ضخامت)

در سوختگی درجه سه تمام ضخامت پوست ، یعنی اپیدرم و درم ، تخریب می‌شود و حتی ممکن است آسیب عمیقتر شده و بافتهای زیر پوستی (چربی ، ماهیچه و استخوان) را نیز درگیر کند. گاهی تمایز سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل می‌باشد؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً سیاه رنگ و یا خشک و سفید است اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق کرده دارد. از طرفی در سوختگی درجه دو بیمار درد شدیدی دارد ولی در سوختگی درجه سه به علت از بین رفتن اعصاب زیر جلدی معمولاً بیمار دردی احساس نمی‌کند؛ بجز مواردی که در اطراف سوختگی درجه سه ، مناطقی از سوختگی درجه دو نیز وجود داشته باشد.

علل سوختگی درجه سه عبارتند از مایعات بسیار داغ ، شعله شدید آتش ، جریان الکتریکی ، مواد شیمیایی قوی مانند فسفر سفید. عمق سوختگی نه تنها به شدت حرارت عامل سوزاننده بستگی دارد بلکه با مدت تماس ماده سوزاننده با پوست نیز ارتباط دارد.

ظاهر سوختگی
پوست سوخته ، سفید مرواریدی یا زرد و قهوه‌ای و بعضی مواقع سیاه و زغالی است. بعضی از مناطق پوست ممکن است شفاف شود و می‌توان در زیر آن شبکه‌ای از سیاهرگهای حاوی لخته‌های خون را دید. پوست مرده که شامل پروتئینهای منعقد شده است. لایه‌ای سخت و غیر قابل ارتجاع به نام اسکار (جوشگاه) می‌سازد. جوشگاه خشک و سخت است و به علت از بین رفتن پایانه‌های اعصاب پوست ، در لمس حساس نیست و دردی ندارد. برای ترمیم زخم سوختگی درجه سه ممکن است به پیوند پوست نیاز شود. عفونت مسئله عمده‌ای در ارتباط با این نوع سوختگی است.

دسته بندی سوختگی بر اساس شدت
برای مشخص نمودن نوع و ترتیب مراقبت و درمان و ترتیب انتقال مصدومین باید سوختگیها را بر اساس شدت آنها طبقه بندی کرد. بر این اساس سوختگیها را به انواع خفیف ، متوسط و بحرانی (شدید) طبقه ‌بندی می‌کنند.

سوختگیهای خفیف
سوختگیهای درجه سوم که کمتر از 2% سطح بدن به غیر از نواحی صورت مبتلا کرده‌اند، دست و پا (پایینتر از مچ) کشاله‌های یا مفاصل بزرگ.
سوختگیهای درجه دوم که کمتر از 15% سطح بدن را در گیر کرده‌اند.
سوختگیهای درجه اول با سطحی کمتر از 20 درصد سطح بدن.
سوختگیهای متوسط
سوختگیهای درجه سوم با وسعتی بین 2تا10% سطح بدن ، البته به غیر از نواحی صورت دستها ، پاها ، کشاله ران یا مفاصل بزرگ.
سوختگی درجه دوم با سطح معادل 15 تا30% سطح بدن.
سوختگیهای بحرانی
تمام انواع سوختگی که با ضایعات دستگاه تنفسی ، آسیبهای بافتهای نرم و استخوانها همراه شده‌اند.
سوختگی درجه سوم و دوم نواحی صورت ، دست و پا (پایینتر از مچ) ، کشاله ران و مفاصل بزرگ.
سوختگی درجه سوم که بیش از 10% سطح بدن را درگیر کرده باشد.
سوختگی درجه دوم که با وسعتی بیش از 30% سطح بدن.
سوختگی درجه اول با وسعتی بیش از 75% سطح بدن.
سوختگی الکتریکی لبها و دریچه‌ها به علت خونریزی شدید که ممکن است ایجاد شوند، تحت عنوان سوختگیهای شدید طبقه‌بندی می‌شوند.سوختگی نوعی جراحت پوست یا غشاهای مخاطی ( مثل پوشش دهان ، معده ، ملتحمه و مجاری هوایی) است که در اثر گرمای بیش از حد ، سرمای بیش از حد ، مواد شیمیایی و جریان الکتریکی ایجاد می‌شود. جراحت سوختگی می‌تواند از این فراتر رود و ساختمانهای زیر پوست مثل ماهیچه‌ها ، استخوانها ، اعصاب و رگهای خونی را نیز گرفتار کند.

طبقه‌بندی و ارزیابی سوختگیها

جهت بررسی یک مصدوم دچار سوختگی ابتدا جراحت سوختگی وی را طبقه بندی کرده و سپس به ارزیابی آن مشغول می‌شویم. برای ارزیابی شدت یک سوختگی و ارائه درمان موثر لازم است که علت سوختگی را بدانیم و با عوارض و عواقب شاخص هر نوع سوختگی آشنا باشیم. سوختگیها را می‌توان به سه روش طبقه بندی و ارزیابی کرد:


هر سه مورد بالا در تعیین میزان فوریت‌دار بودن درمان سوختگی و نوع مراقبتهای اورژانسی که یک فرد سوخته نیاز دارد، اهمیت دارند.

عامل و منبع ایجاد سوختگی

سوختگیها را می‌توان بر اساس عامل ایجاد کننده آن ( مثلاً شیمیایی ، الکتریکی ، حرارتی ، نورانی و تشعشعی) طبقه‌بندی کرد. در نظر گرفتن منبع ایجاد سوختگی (مثلا ً اسید کلریدریک ، جریان برق متناوب و ...) طبقه‌بندی را اختصاصی‌تر می‌کند.

سوختگی ناشی از آتش

در سوختگی با آتش نکته مهم سوختگی مسیر تنفسی و مسمومیت با منو اکسید کربن باید مورد توجه قرار گیرد.

سوختگی شیمیایی

تماس با برخی مواد شیمیایی مانند اسیدها ، بازها یا قلیاهایی همچون سود سوزآور یا مواد سفید کنند قوی ، حلالها و مواد رنگبر قوی سبب سوزش و صدمه به پوست می‌شود. سوختگی با مواد قلیایی از اسیدها خطرناکتر است چون در پوست بیشتر نفوذ می‌کند و مدت طولانیتری فعال باقی می‌مانند. در اینجا مهمترین کار این است که فورا محل سوخته را زیر شیر آب بگیرید.

سوختگی با مایعات جوش

در این موارد آسیبهای بافتی به سرعت روی می‌دهد. سریعترین کاری که در این موارد باید انجام داد کاهش درجه حرارت است. سرد کردن ممکن است شدت ضایعه را بسیار کم کند و به سرعت سبب کاهش درد می‌شود. نکته مورد توجه این است که در سوختگی با قیر ، هرگز قیر را بر ندارید و فقط محل سوختگی را بلافاصله با آب سرد خنک کنید.

سوختگی الکتریکی

در این نوع سوختگی اگر چه ممکن است اثر سوختگی بر روی پوست به صورت یک ناحیه کوچک باشد ولی آسیب وارد بر بافتهای زیر پوست می‌تواند بسیار وسیع باشد.

سوختگی ناشی از اشعه

توسط دو نوع اشعه خورشید و تشعشات اتمی سوختگی ایجاد می‌گردد. در مورد تشعشات اتمی ابتدا محافظت خود امدادگر از خطر تشعشات و ثانیا رفع آلودگی مصدوم مد نظر قرار می‌گیرد.

img/daneshnameh_up/3/3c/123burn.gif
از چپ به راست سوختگیهای درجه 1، 2 و3

درجه سوختگی

سوختگیهای پوست را می‌توان به دو دسته با ضخامت نسبی و تمام ضخامت نیز طبقه‌بندی کرد. در سوختگیهای با ضخامت نسبی اپیدرم ، یا اپیدرم و قسمت فوقانی درم درگیر می‌شوند، و به بافتهای زیرین آسیبی وارد نمی‌شود. سوختگیهای تمام ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایه‌های زیر پوستی نیز آسیب می‌رسانند. هر دو این سوختگیها را می‌توان با سیستم دیگری که درجه نامیده می‌شود به انواع درجه یک ، درجه دو و درجه سه تقسیم بندی کرد که خفیفترین نوع آن سوختگی درجه یک است. سوختگیهای درجه یک و دو از نوع با ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تمام ضخامت هستند.

سوختگی درجه یک

سوختگی سطحی خفیفترین نوع سوختگی است که فقط لایه خارجی پوست یعنی اپیدرم را درگیر می‌کند. علل آن سوختگی ناشی از شعله ملایم است.

سوختگی درجه دو

سوختگی با شدت متوسط است که فقط اپیدرم و قسمتی از درم (اما نه همه درم) را مبتلا می‌کند و به بافتهای زیرین آسیبی نمی‌رساند. این نوع سوختگی مانند سوختگی درجه یک از نوع با ضخامت نسبی است.

سوختگی درجه سه (سوختگی تمام ضخامت)

در سوختگی درجه سه تمام ضخامت پوست ، یعنی اپیدرم و درم ، تخریب می‌شود و حتی ممکن است آسیب عمیق‌تر شده و بافتهای زیر پوستی (چربی ، ماهیچه و استخوان) را نیز درگیر کند. گاهاً تمایز سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل می‌باشد؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً سیاه رنگ و یا خشک و سفید است اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق کرده دارد.

شدت سوختگی

شرایط آسیب ، علت سوختگی ، محل و شکل سوختگی ، وسعت ، سن مصدوم ، محل آن و وجود ضایعات همراه از جمله معیارهایی هستند که در تعیین شدت یک سوختگی بکار می‌روند.

مباحث مرتبط با عنوان



آخرین مطالب
» اربعین حسینی
» عکس غذای نذری امام حسین
» فینال تنیس روی میز المپیک2016
» نکات تغذیه ای
» اخبار جدید فناوری
» جودو کاران کوچک
» ماه شعبان
» نوروز95
» انتخابات7 اسفند
» شعر برای دهه ی فجر
» اخبار
» دانلود نرم افزار آنتی ویروس و دانلود منیجر
» امام رضا مداحی
» جدید ترین اخبار فناوری
» اخبار ایران و جهان
» آخرین اخبار ایران
» دانلود مداحی های محمود کریمی
» اخبار ایران
» اخبار تکنولوژی
» آخرین اخبار

Design By : RoozGozar.com